Những điều cha mẹ nên và không nên nói trước mặt con

5 điều cha mẹ không nên nói trước mặt trẻ

Cơ thể con người

Chuyên gia trị liệu hôn nhân và gia đình Brianne Billups Hughes ở California (Mỹ) cho biết: "Trẻ giống miếng bọt biển, hấp thụ mọi thứ chúng nghe được. Nếu chứng kiến người lớn chỉ trích bản thân, có thể dẫn đến các vấn đề về lòng tự trọng và hình ảnh cơ thể khi trẻ lớn lên".

Bởi vậy khi người lớn nói xấu cơ thể mình hoặc cơ thể người khác, trẻ sẽ thấy và có thể tiếp thu thông điệp tiêu cực đó. Ba mẹ đặc biệt lưu ý vấn đề này nhé!

Không chỉ những lời chê bai, mà cả những lời khen về ngoại hình cũng có thể tạo ảnh hưởng. Khi người lớn thường xuyên đưa ra nhận xét về hình dáng cơ thể hoặc cân nặng, dù khen ngợi, có thể khiến trẻ quá quan tâm đến ngoại hình.

Không chê bai ngoại hình người khác trước mặt con

Nhận xét tiêu cực về cha mẹ hoặc người chăm sóc

Cha mẹ nên tránh nói xấu đối phương hoặc người chăm sóc khác trước mặt con, dù trực tiếp hay gián tiếp.

Chuyên gia Markham cảnh báo, việc nghe thấy những lời phê phán về cha hoặc mẹ có thể khiến trẻ rơi vào cảm giác phải “chọn phe”, hoặc chịu trách nhiệm giải quyết mâu thuẫn của người lớn. Điều này khiến trẻ mất cảm giác an toàn và có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ của con với cha (mẹ). Trẻ cũng dễ thấy tội lỗi khi nghĩ xấu về một trong hai người.

So sánh trẻ với anh chị em

Markham khuyên phụ huynh không nên so sánh các con với nhau, vì điều này dễ tạo ra cạnh tranh, oán giận và ghen tị.

Ví dụ, câu nói: “Con ngoan hơn anh trai con nhiều” có thể khiến trẻ cảm thấy áp lực phải luôn là “đứa con tốt”, và vô thức duy trì hình ảnh “anh trai là đứa trẻ xấu”.

Áp lực tiền bạc của người lớn

Theo nhà tâm lý học nhi khoa và huấn luyện viên phụ huynh Ann-Louise Lockhart, dịch vụ tâm lý học nhi khoa A New Day Pediatric Psychology giải thích, trẻ chưa đủ khả năng để hiểu toàn diện các vấn đề tài chính.

Khi nghe người lớn than phiền về tiền bạc, trẻ dễ tưởng tượng đến tình huống tồi tệ nhất, như mất nhà hay không đủ tiền ăn. Một số trẻ còn cảm thấy tội lỗi khi mình là gánh nặng tài chính.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa phải giấu kín mọi chuyện. Cha mẹ nên chia sẻ ngắn gọn, rõ ràng và bình tĩnh, chẳng hạn: “Hiện tại, chúng ta cần cân nhắc kỹ hơn khi mua sắm để lựa chọn điều tốt nhất.” Cách nói này giúp con cảm thấy an toàn và được đồng hành.

Không nói về áp lực tiền bạc trước mặt con để con không nghĩ mình là gánh nặng

Ca ngợi việc sử dụng chất kích thích

Hughes cảnh báo rằng những cuộc trò chuyện về việc sử dụng các loại chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, trà, cà phê... khi có trẻ có thể khiến trẻ cảm thấy đó là những hành vi bình thường. Chỉ một câu nói đùa cũng có thể khơi gợi tò mò hoặc dẫn đến hành vi nguy hiểm trong tương lai.

Những điều phụ huynh có thể nói với trẻ theo cách phù hợp 

Không phải chủ đề người lớn nào cũng cần tránh. Một số vấn đề nên được chia sẻ đúng cách để giúp trẻ học hỏi và phát triển lành mạnh:

Những bất đồng lành mạnh

Nhiều cha mẹ nghĩ nên tránh để con chứng kiến xung đột vợ chồng, nhưng điều này có thật sự đúng? Theo Markham, nếu cha mẹ biết cách giải quyết xung đột tôn trọng và bình tĩnh, đó lại là bài học quý giá.

Theo bà "Qua những xung đột, tranh luận của bố mẹ, trẻ hiểu không phải vợ chồng lúc nào cũng cùng quan điểm, nhưng chúng ta luôn yêu thương nhau. Trẻ cần thấy chúng ta được đòi hỏi thứ chúng ta muốn mà không cần tấn công người khác. Quan trọng hơn, trẻ thấy có thể làm lành bằng tình yêu và sự tha thứ”.

Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý, những tranh cãi như la hét, chửi tục hoặc hình thức thiếu tôn trọng khác không nên diễn ra trước mặt trẻ.

Cảm xúc thật

Nhiều phụ huynh cố gắng tránh thể hiện hoặc nói về cảm xúc của mình trước mặt trẻ, nhưng theo chuyên gia thực ra, điều quan trọng là trẻ em phải thấy người lớn xử lý cảm xúc của mình theo cách lành mạnh.

Bạn nên chia sẻ với con rằng bạn đang buồn, lo lắng hoặc thất vọng một cách phù hợp với độ tuổi của con, điều này sẽ giúp trẻ hiểu rằng cảm xúc là bình thường và có thể được quản lý. Đây là nền tảng của trí tuệ cảm xúc.

Thừa nhận sai lầm mắc phải

Hãy thừa nhận sai lầm của mình trước mặt con

Không ai hoàn hảo, kể cả cha mẹ. Việc thừa nhận lỗi sai và cho con thấy cách bạn sửa sai là bài học sống thực tế.

Theo Lockhart "Nói về những sai lầm của chính mình và cách bạn xử lý chúng giúp trẻ học cách sửa sai và trách nhiệm".

Bạn có thể nói với con “Mẹ đã mắc lỗi ở nơi làm việc, nhưng mẹ chịu trách nhiệm và đang tìm cách khắc phục.” Những chia sẻ như vậy giúp trẻ hiểu rằng sai lầm là cơ hội để học hỏi, không phải điều đáng xấu hổ.

Tiền bạc nói chung

Thay vì tránh nói về tiền, hãy giúp con hiểu các khái niệm cơ bản như tiết kiệm, chi tiêu, đầu tư theo độ tuổi. Những đứa trẻ được giáo dục về tài chính sớm thường phát triển thói quen tiêu dùng và quản lý tiền bạc lành mạnh khi trưởng thành.

Giới tính, sự đồng thuận và những thay đổi về cơ thể

Là cha mẹ, bạn có thể tránh hoàn toàn các cuộc trò chuyện xung quanh những chủ đề này với con vì chúng chưa đủ lớn. Nhưng giới thiệu những chủ đề này theo cách phù hợp với sự phát triển của trẻ thực sự quan trọng.

Trẻ cần hiểu về quyền tự chủ cơ thể, sự đồng thuận, cũng như những thay đổi trong tuổi dậy thì  giúp trẻ phát triển sự hiểu biết lành mạnh về cơ thể và các mối quan hệ.

Cách cha mẹ giao tiếp trước mặt con chính là tấm gương đầu tiên và rõ ràng nhất về cách sống, cách yêu thương, và cách đối diện với cảm xúc. Hãy chọn lời nói nhẹ nhàng, trung thực và tôn trọng vì đó chính là ngôn ngữ của sự an toàn mà mọi đứa trẻ đều cần để lớn lên khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần.